Przeprowadziliśmy analizę wyników badania PISA z 2018 roku, dotyczących matematyki. Skupilśmy się na trzech tematach: porównaniu wyników badania w poszczególnych krajach, ze względu na płeć oraz sprawdziliśmy jak zmieniały się wyniki na przestrzeni ostatnich 14 lat. Ze względu na dużą liczbę państw partycypujących w badaniu, zachęcamy do samodzielnego przeanalizowania naszych interaktywnych wykresów.
Na powyższym wykresie (“gęstości”) przedstawiliśmy procentowy rozkład wyników badania PISA z matematyki w poszczególnych partycypujących krajach. Teoretycznie, badanie PISA nie ma maksymalnej liczby punktów do zdobycia, ale w praktyce wyniki powyżej 700 punktów (z danego zagadnienia) w zasadzie nie występują. W związku z tym, wyniki podzielone są na 7 słupków, z których każdy opisuje ile procent uczniów z danego kraju uzyskało wynik w danym przedziale. Przy pomocy slajdera można przemieszczać się między różnymi krajami.
W większości krajów o średnim lub wysokim dobrobycie np. w Europie, rozkład wyników jest symetryczny i względnie równomierny, a jego jedyną modą jest środkowy przedział punktów z testu. Przypomina on trochę rozkład normalny. Jednakże, dla krajów, gdzie przecietny obywatel jest raczej ubogi np. w Ameryce Południowej, bądź w krajach Arabskich, procentowo najwięcek wyników znajduje się w najniższym przedziale punktowym, co przypomina trochę rozkład wykładniczy. Pokazuje to oczywiście, ogromny wpływ warunków życia i kultury na jakość edukacji oraz, co za tym idzie, ogromną dysproporcję w znajomości matematyki na świecie.
Na tym wykresie, wzięliśmy na warsztat osobno wyniki chłopców i dziewczyn z konkretnych krajów: Brazylia, Norwegia, Zjednoczone Emiraty Arabskie, USA oraz Wietnam. Wybraliśmy akurat te, gdyż są to kraje mocno zróżnicowane pod względem rozwoju, kultury, poziomu życia oraz równouprawnienia kobiet i mężczyzn. Obydwie osie mają takie same znaczenie co na poprzednim wykresie.
W USA, Norwegii oraz Wietnamie, dziewczyny uzyskują podobne wyniki do chłopców, z wyjątkiem przedziałów skrajnych, gdzie udział procentowy chłopców jest większy. Oznacza to, że rozkład wyników chłopców jest bardziej równomiernie rozłożony na wszystkie przedziału punktów w przeciwieństwie do dziewczyn, gdzie dość duży procent wyników zawiera się w środkowych przedziałach. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich widać dużą dysproporcję wyników pomiedzy płciami, skierowaną na korzyść płci pięknej. Dziewczyny radzą tam sobie dużo lepiej z matematyką, ale warto zauważyć, że na najwyższym przedziale punktów, chłopców jest jednak (odrobinę) więcej. W Brazylii zaś, wyniki dziewczyn i chłopców są podobnie kiepskie, z wyjątkowo wysokim w porównaniu do innych krajów procentem osób w najniższym przedziale punktowym.
Wykres porównuje zmianę średnich wyników badania PISA z matematyki z okresu na okres. Porównane są wyniki z lat miedzy 2009, a 2018 dla wszystkich krajów, które brały udział w każdym badaniu w tym okresie. Na osi x przedstawione są średni wynik punktowy państwa w danym roku. Na osi y przedstawione są konkretne lata badania. Przy pomocy slajdera można przemieszczać się między różnymi krajami.
Przede wszystkim można dostrzec, że większość krajów pozostaje mniej więcej na swoim poziomie. Nie jest to zaskakujące, ponieważ trudno jest dokonać dużych i pozytywnych zmian w systemie edukacji na przestrzeni dekady. Jednakże częściej pozytywną acz delikatną zmianę można dostrzec wśród krajów z niskimi wynikami, może to wynikać z większego pola do rozwoju lub poprawy w sytuacji gospodarczej, gdyż często są to kraje słabiej rozwinięte. Dla odmiany słabe spadki można zwykle dostrzec w krajach lepiej rozwiniętych. Oba te zjawiska dobrze ilustruje następny wykres.
Na tym wykresie przedstawiliśmy 6 wybranych krajów, których różnica w średniej z testu matematycznego najbardziej się zmieniła pomiędzy badaniem PISA z 2009 r. a badaniem z 2018 r. i nałożylismy na jedno tło, aby uwypuklić pewne aspekty tematu. Osie mają dokładnie takie samo znaczenie co wcześniej, dodane zostało tylko kilka graficznych, miłych dla oka detali.
Jak widać, spory wzrost średnich wyników uzyskały słabo rozwinięte i raczej biedne (z perspektywy przeciętnego obywatela) kraje; Peru, Katar oraz Albania, i choć ich wyniki na tle innych krajów, nadal są raczej nienajlepsze, to jest duży krok w dobrą stronę. Co ciekawe kraje bogate i rozwinięte takie jak Finlandia, Australia i Nowa Zelandia zaliczyły spory spadek matematycznej formy, co jest dość zdumiewające, chociaż nadal ich średnie wyniki pozostają w czołówce krajów uczestniczących w badaniu PISA.
Pierwszą rzeczą, którą łatwo dostrzec jest przewaga krajów wysoko rozwiniętych, które w większości osiągają leprze wyniki w badaniu PISA z 2018 roku. W oczywisty sposób wynikać to może z większych funduszy przeznaczonych na edukację. Kolejnym wniosek jest taki, że krają ze słabszą edukacją może nie być łatwo dognić pozostałe ponieważ, tylko nieliczne państwa osiągnęły duże zmiany wyników w okresie dekady. Co ciekawe pozytywne zmiany osiągają głownie państwa, ze wcześniejszymi mizernymi wynikami. Następny wniosek dotyczy płci, są istniejące aczkolwiek nie duże różnice między osiągnieciami chłopców i dziewczynek. W większości różnice zależą od kultury i rozwoju danego państwa, ale istnieją też cechy ponad kulturowe. Najłatwiej dostrzegalną jest to że większość skrajnych wyników otrzymują mężczyźni.